تحلیل قاعده بیست و چهارم « ملت عشق »
- Baset Orfani
- Mar 10, 2025
- 2 min read
قاعده بیست و چهارم: حال که انسان اشرف مخلوقات است، باید در هر گام به خاطر داشته باشد که خلیفهی خدا بر زمین است و طوری رفتار کند که شایستهی این مقام باشد. انسان اگر فقیر شود، به زندان افتد، آماج افترا شود، حتی به اسارت رود، باز هم باید مانند خلیفهای سرافراز، چشم و دل سیر و با قلبی مطمئن رفتار کند.
این قاعده، یکی از عمیقترین و تأملبرانگیزترین اصول در ملت عشق است که جایگاه والای انسان را از دیدگاه عرفانی و الهی به تصویر میکشد. در این قاعده، انسان نه صرفاً موجودی از گوشت و خون، بلکه خلیفهی خدا بر زمین معرفی شده است. این بیان، ریشهای عمیق در آموزههای اسلامی و عرفانی دارد و یادآور آن است که انسان، حامل نوعی عظمت و شأن الهی است که باید در هر شرایطی، از آن صیانت کند.
اما این خلیفه بودن، چه معنایی دارد؟
در نگاه صوفیانه، انسان نه به سبب ثروت، قدرت یا موقعیت اجتماعی، بلکه به خاطر روح خدایی که در وجودش دمیده شده، اشرف مخلوقات است. در این جایگاه، او مسئول است که با وقار و سربلندی رفتار کند، حتی اگر در بدترین شرایط ممکن قرار گیرد. این قاعده بهنوعی آزمونی برای درک حقیقی ایمان نیز هست؛ چرا که انسان در لحظات آسایش و رفاه، راحتتر میتواند سخن از بزرگی روح و عزتنفس بزند، اما ارزش واقعی این مقام در سختیها سنجیده میشود.
نکتهی ظریف این قاعده، تأکید بر چشم و دل سیر بودن است. انسان خلیفهی خداست، پس نباید درگیر آزمندی، حسادت، ترس یا وابستگیهای مادی شود. او باید حتی در بند، در فقر، در انزوا، همانگونه رفتار کند که اگر در اوج قدرت و شکوه بود؛ چرا که مقامش وابسته به ظواهر دنیا نیست. این بینش، یادآور آموزههای عرفانی مولانا و شمس تبریزی است که بر بیاعتنایی به تعلقات مادی تأکید دارند. شمس، بارها اشاره میکند که انسان باید از قید هرگونه ترس و نگرانی آزاد شود تا بتواند حقیقت را دریابد.
اما آیا این بدان معناست که انسان نباید احساسات خود را نشان دهد؟ آیا او باید تبدیل به موجودی سرد و بیاحساس شود که در برابر رنجها هیچ واکنشی ندارد؟ نه، اتفاقاً در عرفان، پذیرش و درک رنج بخش مهمی از مسیر سلوک است. اما نکتهی کلیدی اینجاست: رنج نباید شأن الهی انسان را مخدوش کند. او میتواند بگرید، اندوهگین شود، اما نباید عزت و وقار خود را از دست بدهد.
در نهایت، این قاعده، دعوتی است به زیستن با آگاهی و وقار. به یاد داشتن اینکه در هر قدم، در هر کلام، و در هر انتخاب، بازتابی از جایگاه حقیقی خود در هستی هستیم. شاید این یکی از سختترین آموزهها باشد، اما اگر بتوان آن را در زندگی روزمره به کار گرفت، دنیا از دریچهی جدیدی دیده خواهد شد—دریچهای که در آن، حتی در دل سختیها، نوری از درون میتابد، نوری که یادآور حقیقت ازلی انسان است.
بنگاه انتشاراتی فراز
فراز، آیینهدار فرهنگ و هنر
برای ارسال مقالات و آثار علمی خود با هدف انتشار در نشریات فراز، خواهشمندیم با آدرسهای زیر تماس بگیرید.
با ما به تماس شوید:
امیدواریم که از خواندن این مطلب لذت و بهره کافی را برده باشید. خوشحال میشویم نظرات و پشنهادات خود را در مورد مطلب فوق در بخش دیدگاهها با ما بهاشتراک بگذارید.
Comments