موزه بریتانیا: گنجینهای از تاریخ و تمدن جهان
- Baset Orfani

- Mar 22, 2025
- 4 min read

موزه بریتانیا (British Museum) در لندن یکی از بزرگترین و مهمترین موزههای جهان است که به تاریخ، هنر و فرهنگ بشری اختصاص دارد. این موزه در سال 1753 تأسیس شد و در سال 1759 برای بازدید عموم افتتاح گردید. امروزه، موزه بریتانیا بیش از 8 میلیون شیء تاریخی را در خود جای داده است که از تمدنهای گوناگون در سراسر جهان گردآوری شدهاند. این مجموعه عظیم به طور ویژه به آثار باستانی و هنری از اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکا میپردازد و نمایشگر تکامل تمدن بشر از دوران ماقبل تاریخ تا دوران معاصر است.
تاریخچه و معماری
موزه بریتانیا در ابتدا از مجموعه شخصی سر هانس اسلون (Sir Hans Sloane)، پزشک و مجموعهدار بریتانیایی، تشکیل شد. او کل مجموعه خود شامل کتابها، دستنوشتهها، آثار باستانی و سکهها را به دولت بریتانیا واگذار کرد. این مجموعه در سالهای بعد گسترش یافت و آثار بینظیری از سراسر جهان به آن افزوده شد. ساختمان اصلی موزه در خیابان گریتر راسل در مرکز لندن واقع شده و معماری آن الهامگرفته از سبک نئوکلاسیک یونانی است. یکی از برجستهترین بخشهای معماری موزه، "گنبد مطالعه ریدینگ روم" (Reading Room) است که زمانی محل مطالعه چهرههای مشهوری چون کارل مارکس، مهاتما گاندی و جورج برنارد شاو بوده است.
آثار مشهور موزه بریتانیا
۱. سنگ روزِتا (Rosetta Stone)
یکی از مهمترین و شناختهشدهترین آثار موزه، سنگ روزتا است که کلید رمزگشایی خط هیروگلیف مصری شد. این سنگ که در سال 1799 در مصر کشف شد، نوشتهای دارد که به سه خط مختلف (هیروگلیف، دموتیک و یونانی) حک شده است. ژان فرانسوا شامپولیون، زبانشناس فرانسوی، توانست با مطالعه این سنگ، هیروگلیفهای مصری را رمزگشایی کند.

۲. مجسمههای پارتنون (Elgin Marbles)
مجموعهای از نقشبرجستهها و مجسمههای سنگی که از معبد پارتنون در آکروپولیس آتن به بریتانیا منتقل شدهاند. این آثار که توسط فیدیاس، مجسمهساز معروف یونانی، خلق شدهاند، یکی از برجستهترین نمونههای هنر کلاسیک یونان به شمار میآیند. انتقال این آثار به بریتانیا توسط لرد الگین، سفیر بریتانیا در امپراتوری عثمانی، انجام شد و هنوز هم این موضوع محل بحث و مناقشه میان بریتانیا و یونان است.

۳. مجسمه رامسس دوم
یکی از عظیمترین مجسمههای مصری موجود در موزه، مجسمهای از فرعون رامسس دوم است که از معبدی در ابو سمبل به اینجا منتقل شده است. این اثر هنری نشاندهنده قدرت و عظمت یکی از مهمترین پادشاهان مصر باستان است.
۴. گنجینه شوتون هو (Sutton Hoo Treasure)
این مجموعه ارزشمند شامل اشیای طلایی، جواهرات، زرهها و ظروفی است که از یک کشتی تدفینی در سافک، انگلستان کشف شد. گنجینه شوتون هو به دوران پادشاهی آنگلوساکسونها بازمیگردد و اطلاعات مهمی درباره فرهنگ و هنر این دوران ارائه میدهد.

۵. مومیاییهای مصری
موزه بریتانیا دارای یکی از غنیترین مجموعههای مومیاییهای مصری در خارج از مصر است. این مجموعه شامل تابوتهای چوبی و سنگی، ماسکهای تدفینی و اجساد مومیاییشدهای است که برخی از آنها بیش از 3000 سال قدمت دارند.
۶. درهای قصر نمرود (Assyrian Lion Hunt Reliefs)
نقشبرجستههای باشکوهی که از کاخ آشوری پادشاه آشوربانیپال در نمرود، عراق، به دست آمدهاند. این آثار تصویری از شکار شیر را نشان میدهند که نمادی از قدرت و سلطنت پادشاهان آشوری است.

۷. سر برنزی بنین (Benin Bronzes)
مجموعهای از آثار برنزی و عاجی که از پادشاهی بنین (در نیجریه امروزی) به بریتانیا منتقل شدهاند. این آثار هنری شامل سرهای برنزی، تندیسهای شاهانه و پلاکهای دیواری هستند که مهارت بینظیر هنرمندان آفریقایی را نشان میدهند.

بخشهای مختلف موزه
موزه بریتانیا به ۱۰ بخش اصلی تقسیم شده است که شامل تمدنهای مختلف و دورههای تاریخی میشود:
بخش خاورمیانه: آثار تمدنهای بینالنهرین، ایران، آشور و بابل
بخش مصر و سودان: مومیاییها، سنگنوشتهها و مجسمههای مصری
بخش یونان و روم: مجسمهها و آثار کلاسیک از یونان و روم باستان
بخش آسیا: آثار هنری، مجسمهها و نسخههای خطی از هند، چین، ژاپن و تبت
بخش آفریقا، اقیانوسیه و آمریکا: هنر بومیان آفریقا، تمدن اینکا و مایا
بخش سکهشناسی و مدالها: مجموعهای از سکههای تاریخی از تمدنهای مختلف
بخش آثار قرون وسطی و اروپای مدرن: شامل گنجینههای وایکینگها و هنر رنسانس
اهمیت موزه بریتانیا
موزه بریتانیا تنها یک نمایشگاه از اشیای تاریخی نیست، بلکه مرکزی برای تحقیقات، مطالعات باستانشناسی و حفاظت از میراث فرهنگی جهان است. این موزه دارای یکی از مهمترین کتابخانههای باستانشناسی و تاریخ جهان است و بسیاری از پژوهشگران برای تحقیق درباره تمدنهای گذشته به آن مراجعه میکنند.
یکی از ویژگیهای مهم این موزه، رایگان بودن ورود به آن است که باعث میشود میلیونها نفر از سراسر جهان هر سال از این مکان بازدید کنند. این سیاست به حفظ و ترویج دانش تاریخی برای عموم مردم کمک زیادی کرده است.
چالشها و انتقادات
با وجود شهرت و اهمیت علمی موزه، همواره بحثهایی درباره منشأ برخی از آثار موجود در آن مطرح بوده است. بسیاری از کشورها، مانند یونان، مصر و نیجریه، خواهان بازگرداندن آثار تاریخی خود هستند که در دوره استعمار یا کاوشهای باستانشناسی به بریتانیا منتقل شدهاند. این مسئله به یک بحث مهم اخلاقی و حقوقی در دنیای موزهداری تبدیل شده است.
نتیجهگیری
موزه بریتانیا یکی از بزرگترین مراکز فرهنگی و تاریخی جهان است که مجموعهای بینظیر از تمدنهای مختلف را در خود جای داده است. این موزه به عنوان پلی بین گذشته و حال، نقش مهمی در درک بهتر تاریخ و فرهنگ جهانی دارد. بازدید از این موزه سفری است به قلب تاریخ بشر، جایی که میتوان از نزدیک با آثار برجسته تمدنهای باستانی آشنا شد و اهمیت میراث فرهنگی را بیش از پیش درک کرد.
بنگاه انتشاراتی فراز
فراز، آیینهدار فرهنگ و هنر
برای ارسال مقالات و آثار علمی خود با هدف انتشار در نشریات فراز، خواهشمندیم با آدرسهای زیر تماس بگیرید.
با ما به تماس شوید:
امیدواریم که از خواندن این مطلب لذت و بهره کافی را برده باشید. خوشحال میشویم نظرات و پشنهادات خود را در مورد مطلب فوق در بخش دیدگاهها با ما بهاشتراک بگذارید.




Comments