گتسبی بزرگ و الهام واقعی آن از مکس گرلاخ

گتسبی بزرگ (The Great Gatsby)، شاهکار جاودانه‌ی اف. اسکات فیتزجرالد، یکی از مهم‌ترین رمان‌های قرن بیستم است که به تصویر زرق‌وبرق‌دار اما پوچ دهه‌ی ۱۹۲۰ در آمریکا می‌پردازد. شخصیت جی گتسبی، مردی مرموز و ثروتمند که در جستجوی عشق گمشده‌ی خود، دیزی بیوکنن، دست به هر کاری می‌زند، همچنان یکی از جذاب‌ترین و پیچیده‌ترین شخصیت‌های ادبیات مدرن محسوب می‌شود. اما آیا این شخصیت صرفاً زاییده‌ی تخیل نویسنده بود؟

تحقیقات نشان می‌دهد که جی گتسبی از شخصیتی واقعی به نام مکس گرلاخ (Max Gerlach)، الهام گرفته شده است؛ مردی که در دوران ممنوعیت مشروبات الکلی در آمریکا، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین قاچاقچیان مشروب و ثروتمندان مرموز نیویورک شناخته می‌شد. گرلاخ، مانند گتسبی، گذشته‌ای مبهم داشت، عاشق زرق‌وبرق زندگی بود و می‌خواست به هر قیمتی خود را به نخبگان جامعه برساند.

مکس گرلاخ، مردی در سایه‌ی زرق‌وبرق

مکس گرلاخ، مهاجری آلمانی‌تبار بود که در سال‌های ابتدایی قرن بیستم به آمریکا آمد. او که آرزو داشت خود را به عنوان مردی ثروتمند و موفق معرفی کند، به سرعت در تجارت قاچاق مشروبات الکلی وارد شد—تجارت سیاه و پرخطری که در دوران ممنوعیت مشروب (۱۹۲۰–۱۹۳۳) بسیاری را به ثروت‌های افسانه‌ای رساند.

گرلاخ، درست مانند گتسبی، مردی بود که ثروتش از راه‌های غیرقانونی به دست آمده بود، اما رفتار، لباس، و طرز صحبتش چیزی جز یک جنتلمن واقعی را نشان نمی‌داد. او علاقه‌ی زیادی به معاشرت با طبقه‌ی بالای جامعه داشت و همیشه تلاش می‌کرد خود را به عنوان یک اشراف‌زاده‌ی اصیل معرفی کند، هرچند گذشته‌ی او پر از راز بود.

ارتباط گرلاخ و فیتزجرالد – دوستی یا الهام؟

فیتزجرالد و گرلاخ در محافل اجتماعی نیویورک با یکدیگر آشنا شدند. گرلاخ یکی از آن مردانی بود که با کت‌وشلوارهای شیک، ماشین‌های گران‌قیمت و رفتارهای پر زرق‌وبرق، توجه همه را به خود جلب می‌کرد. او در نامه‌هایش به دوستانش، همیشه خود را با عناوینی مانند "ژنرال گرلاخ" معرفی می‌کرد، گویی که از اشراف‌زادگان یا فرماندهان نظامی بود.

برخی مورخان ادبی معتقدند که فیتزجرالد شخصیت گتسبی را مستقیماً از گرلاخ الهام گرفته است. در واقع، در یادداشت‌های فیتزجرالد، نام گرلاخ چندین بار ذکر شده است و شباهت‌های بین این دو شخصیت غیرقابل انکار است.

شباهت‌های جی گتسبی و مکس گرلاخ

۱. ثروت مرموز و غیرقانونی

گتسبی در رمان، ثروت عظیمی دارد، اما هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند که چگونه آن را به دست آورده است. بعدها مشخص می‌شود که او از طریق تجارت مشروبات الکلی و ارتباط با مافیا ثروتمند شده است.

گرلاخ نیز یکی از قاچاقچیان بزرگ مشروب در نیویورک بود و سرمایه‌ی خود را از طریق تجارت غیرقانونی در دوران ممنوعیت به دست آورد.

۲. علاقه به زندگی اشرافی و تظاهر به نجیب‌زادگی

گتسبی همیشه کت‌وشلوارهای گران‌قیمت می‌پوشد، مهمانی‌های باشکوه برگزار می‌کند و تلاش می‌کند خود را به عنوان یک جنتلمن واقعی معرفی کند.

گرلاخ هم دقیقاً همین ویژگی را داشت؛ او در نامه‌هایش از خود با القاب اشرافی یاد می‌کرد و سبک زندگی‌اش نشان می‌داد که می‌خواهد خود را بخشی از طبقه‌ی بالای جامعه نشان دهد.

۳. خانه‌ی باشکوه و مهمانی‌های افسانه‌ای

گتسبی در عمارتی مجلل در لانگ آیلند زندگی می‌کند و هر شب مهمانی‌هایی باشکوه برگزار می‌کند. هدف او؟ جلب توجه دیزی بیوکنن، زنی که سال‌ها عاشقش بوده است.

گرلاخ نیز خانه‌ای بزرگ داشت و علاقه‌ی زیادی به مهمانی‌های پرزرق‌وبرق و ارتباط با ثروتمندان نیویورک داشت.

۴. گذشته‌ای رازآلود و تغییر هویت

در رمان، گتسبی نام واقعی خود را جیمز گتس (James Gatz) می‌داند، اما بعدها برای ایجاد تصویری جدید از خود، هویتش را تغییر می‌دهد.

گرلاخ هم گذشته‌ای نامشخص داشت و همیشه درباره‌ی ریشه‌های خانوادگی‌اش داستان‌سرایی می‌کرد.

۵. عشق نافرجام

کل داستان گتسبی بزرگ حول محور عشق گتسبی به دیزی و تلاش او برای بازپس‌گیری این عشق گمشده می‌گردد.

درباره‌ی گرلاخ اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما بسیاری معتقدند که او نیز زنی را در گذشته‌ی خود داشت که هرگز نتوانست به او برسد.

گتسبی و گرلاخ – دو چهره‌ی یک سرنوشت؟

با اینکه شخصیت جی گتسبی تنها از یک فرد واقعی الهام نگرفته است، اما بدون شک مکس گرلاخ نقش بزرگی در شکل‌گیری این شخصیت داشته است. گتسبی و گرلاخ، هر دو مردانی بودند که از طبقه‌ی پایین جامعه برخاستند، به ثروت هنگفت رسیدند، اما هرگز نتوانستند به دنیای اشرافی که آرزویش را داشتند، واقعاً تعلق پیدا کنند.

جی گتسبی، اگرچه همه چیز را برای عشق خود قربانی کرد، اما در نهایت تنها و بی‌کَس مُرد. سرنوشت گرلاخ نیز چندان خوشایند نبود—او که روزگاری یکی از ثروتمندترین مردان نیویورک محسوب می‌شد، در سال‌های پایانی عمر، به‌کلی از صحنه‌ی قدرت و ثروت محو شد.

نتیجه‌گیری: چرا این موضوع اهمیت دارد؟

شناخت مکس گرلاخ به‌عنوان یکی از منابع الهام شخصیت جی گتسبی، درک ما را از این شاهکار ادبی عمیق‌تر می‌کند. گتسبی بزرگ تنها داستان یک عشق نافرجام نیست، بلکه روایتی تلخ از رویای آمریکایی است—رویایی که بسیاری در پی آن بودند، اما تنها تعداد اندکی به آن دست یافتند.

گتسبی و گرلاخ، دو مردی که می‌خواستند گذشته‌ی خود را تغییر دهند و بخشی از نخبگان جامعه شوند، اما در نهایت فهمیدند که ورود به دنیای اشراف، تنها با پول ممکن نیست؛ بلکه خون، تاریخ و ارتباطات نیز نقش مهمی دارند.

و این همان حقیقتی است که گتسبی بزرگ را به یکی از جاودانه‌ترین آثار ادبی تبدیل کرده است.

بنگاه انتشاراتی فراز

فراز، آیینه‌دار فرهنگ و هنر!

www.faraaaz.com

نشانی کتابخانه رایگان فراز: www.faraaaz.com/shop

نشانی کتابخانه صوتی فراز: www.faraaaz.com/bookstore

امیدواریم از خواندن این مطلب لذت و بهره کافی را برده باشد.

منتظر نظریات شما در بخش دیدگاه هستیم.